Bánh chưng Tranh Khúc ngày Tết – ý nghĩa và cách làm bánh

Bánh chưng là món ăn truyền thống trong ngày Tết của người Việt Nam từ bao đời nay. Thế nhưng không phải ai cũng biết ý nghĩa của chiếc bánh này. Là người Việt, việc tìm hiểu và biết được ý nghĩa của chiếc bánh chưng rất cần thiết. Nếu bạn chưa biết, hãy cùng caobangedu.vn tìm hiểu ý nhé.

Ý nghĩa chiếc bánh chưng ngày Tết

Theo quan điểm của văn hóa Trung Hoa thời bấy giờ, bánh chưng Tết có hình vuông sẽ tượng trưng cho mặt đất, bánh dày hình tròn tượng trưng cho mặt trời. Bánh chưng Tết đã xuất hiện ở mâm cỗ thờ từ rất lâu để thể hiện sự biết ơn trời đất đã cho mưa thuận gió hòa, để mùa màng bội thu, đem lại cuộc sống ấm no cho con người. Bên cạnh đó, làm bánh chưng Tết cũng thể hiện được chữ hiếu của người con với cha mẹ. Chính vì thế mà phong tục dùng bánh chưng làm quà biếu dâng lên cha mẹ cũng từ đây mà có. Đi cùng là mâm ngũ quả thể hiện ngũ hành tương sinh tương khắc.

bánh chưng Tranh Khúc

Bánh chưng Tết có hình vuông sẽ tượng trưng cho mặt đất

Và khi nhắc đến bánh chưng thì khỏng thể bỏ qua cái tên Tranh Khúc. Đây là làng bánh chưng nổi tiếng đất Hà Thành. Vào những ngày cuối năm, mọi người trong làng, ai ai cũng đều bận rộn làm bánh chưng để cho kịp dịp Tết đến.

Theo người dân nơi đây kể lại, bánh chưng làng Tranh Khúc đã có từ rất lâu đời (trước năm 1975) . Vào thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, đã có những hộ gia đình làm bánh chưng nhưng vì trong thời kỳ chiến tranh ác liệt, dân làng phải phiêu dạt đi khắp nơi. Mãi sau 1975 khi đã thống nhất đất nước, thì dân làng mới trở lại và phục làm lại làng nghề làm bánh chưng. Từ đó thì làng nghề được phát triển và duy trì đến ngày nay. Sau hơn 40 năm làm nghề bánh chưng Tranh Khúc đã rất nổi tiếng trên cả nước, được nhiều người biết đến và yêu thích.

Người làm bánh chưng Tranh Khúc không chỉ thức khuya dậy sớm mà còn phải tỉ mỉ trong từng công đoạn, từ khâu chọn lá, vo gạo đến thổi đậu, chọn thịt, gói và luộc bánh. Bí quyết để làm nên thương hiệu bánh chưng có tiếng này là nhờ cái tài và cái tâm của người làm bánh.

Như chọn lá dong thì phải chọn lá thật xanh, tươi, được lấy từ các tỉnh: Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Giang, Yên Bái, Lào Cai… Gạo nếp phải là loại gạo nếp cái hoa vàng, được nhập từ những quê gạo nổi tiếng như Thái Bình, Nam Định, Hải Dương. Thịt lợn được lấy tại địa phương, chủ yếu là thịt nạc mông, vai nhưng ngon nhất vẫn là thịt ba chỉ.

Một điều quan trọng nhất để bánh chưng Tranh Khúc được ngon chính là khi gói phải thật chặt tay và lúc luộc phải biết điều chỉnh nước và lửa.

Chính vì bánh chưng ngon nên tiếng lành đồn xa. Bánh chưng Tranh Khúc đã được Sở Công thương Hà Nội và Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam (Bộ KH&CN) công nhận đạt tiêu chí nhãn hiệu làng nghề bánh chưng truyền thống của Việt Nam.

Các bước để làm nên chiếc bánh chưng Tranh Khúc hoàn chỉnh:

bánh chưng Tranh Khúc

Lá dong sẽ được tước cọng trước khi gói

bánh chưng Tranh Khúc

Một chiếc bánh chưng ngon cũng cần phải đong, đếm nguyên liệu theo tỷ lệ nhất định

bánh chưng Tranh Khúc

Gạo nếp cái hoa vàng sẽ được ngâm kỹ và vo sạch

bánh chưng Tranh Khúc

Nặn nhân bánh chưng với đậu xanh (đã nấu chín) kẹp với thịt lợn sống để đảm bảo luộc bánh nhanh chín

bánh chưng Tranh Khúc

Bánh chưng Tranh Khúc gói hoàn toàn bằng tay, thay vì phải dùng khuôn gói

bánh chưng Tranh Khúc

Gói chặt tay để bánh chưng ngon và bảo quản lâu hơn

bánh chưng tranh khúc

Bánh được gói xong sẽ xếp đầy ngay ngắn để chờ luộc

bánh chưng Tranh Khúc

Một đại gia đình cùng làm bánh chưng: người gói, người buộc bánh

bánh chưng Tranh Khúc

Bánh chưng được luộc trong nồi hơi hay bếp củi và sau 6 – 10 tiếng bánh sẽ chín

bánh chưng Tranh Khúc

Bánh được phơi cho ráo nước trước khi đem hút chân không, đóng bao bì và đem đi bán

Nhịp sống hiện đại ngày nay tuy có bận rộn hơn, sung túc hơn thì truyền thống văn hóa ẩn sâu trong chiếc bánh chưng ngày Tết . Vì thế, phong tục gói bánh chưng ngày Tết, ngoài ý nghĩa ẩm thực truyền thống cần trân trọng giữ gìn cho các thế hệ mai sau.